Akademia VBA

czyli jak uzyskać władzę nad światem … danych

Wysyłanie wiadomosci e-mail z VBA

Kategorie: Office VBA,Uniwersalne VBA — Darek Kolasa o 14:54, 16 Mar 2017

Collaboration Data Objects (CDO) to biblioteka umożliwiająca wysyłanie wiadomosci e-mail. Była dedykowana dla Windows 2000 ale działa do dziś :)

Kod oczywiście wymaga poprawek w zakresie adresów e-mail jak i danych serwera wysyłającego pocztę. Niektóre serwery (np Gmail) mogą wymagać dodatkowych ustawień dla użycia przez CDO

'Wymaga biblioteki Microsoft CDO for Windows 2000 Library
 
Sub WyslijMail_CDO()
    Dim Wiadomosc As CDO.Message
    Dim Konfiguracja As CDO.Configuration
 
    Set Wiadomosc = New CDO.Message
    Set Konfiguracja = New CDO.Configuration
 
    Const ADRES_KONFIGURACJI As String = "http://schemas.microsoft.com/cdo/configuration/"
 
    Konfiguracja.Load cdoDefaults
 
    With Konfiguracja.Fields
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "sendusername") = "login"          'login
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "sendpassword") = "hasło"          'hasło
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "smtpserver") = "poczta.o2.pl"     'serwer SMTP
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "smtpserverport") = 465            'port
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "sendusing") = cdoSendUsingPort    'metoda wysyłania
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "smtpauthenticate") = cdoBasic     'metoda autentykacji
        .Item(ADRES_KONFIGURACJI & "smtpusessl") = 1                  'kodowany kanał
        .Update
    End With
 
    Set Wiadomosc.Configuration = Konfiguracja
 
    Wiadomosc.From = "adres1@o2.pl"
    Wiadomosc.To = "adres2@gmail.com"
    Wiadomosc.Subject = "Test CDO"
    Wiadomosc.TextBody = "Hej" & vbNewLine & "To jest test biblioteki CDO" & _
        vbNewLine & vbNewLine & "Pozdrawiam" & vbNewLine & "Darek"
 
    Wiadomosc.Send
 
End Sub

Usuwanie niedozwolonych znaków w nazwie pliku

Kategorie: Uniwersalne VBA — Darek Kolasa o 11:24, 28 Lis 2015

Jest to oczywiście nawiązanie do napisanej wcześniej funkcji sprawdzającej czy takie znaki występują (dostępna tutaj). Tym razem wersja konwertująca niedozwolony znak na podkreślenie, bez żadnych komunikatów, wygodna do użycia w pętli itp.

Function SkonwertowanaNazwaPliku(SprawdzanaNazwa As String) As String
    Dim tbl As Variant
    Dim NrZn As Long
    Dim Dlugosc As Long
    Dim Znak As String * 1
    Dim tblZnak As Variant
    Dim NiedozwolonyZnak As Boolean
 
    tbl = Array("#", "%", "&", "*", ":", "<", ">", "?", "/", "\", "{", "|", "}")
    Dlugosc = Len(SprawdzanaNazwa)
    For NrZn = 1 To Dlugosc
        Znak = Mid(SprawdzanaNazwa, NrZn, 1)
        NiedozwolonyZnak = False
        For Each tblZnak In tbl
            If tblZnak = Znak Then
                NiedozwolonyZnak = True
                Exit For
            End If
        Next
        If NiedozwolonyZnak Then
            SkonwertowanaNazwaPliku = SkonwertowanaNazwaPliku & "_"
        Else
            SkonwertowanaNazwaPliku = SkonwertowanaNazwaPliku & Znak
        End If
    Next
End Function

Błąd wyświetlania miejsc po przecinku w Excelu

Kategorie: Ogólne,Uniwersalne VBA — Darek Kolasa o 12:19, 23 Lis 2015

Błąd ten pojawia się często przy używaniu zmiennej Single, którą przypisujemy do komórki. Np zamiast 1 widzimy 1,0000001 lub 0,9999999. O dziwo błąd ten często daje się usunąć po zmianie typu na Double :)

Warunkowe usuwanie wierszy

Kategorie: Excel VBA,Podstawy VBA,Uniwersalne VBA — Darek Kolasa o 19:17, 22 maja 2015

Spory kawałek kodu jak na tak prosty w sumie problem a to dlatego, że aplikacja sprawdza sobie najpierw czy ma z czym pracować i na dodatek robi kopię skasowanych wierszy

Option Explicit
 
Public Const WERSJA = "Warunkowe usuwanie wierszy v.1.0 (Akademia-VBA.pl)"
Public Const KOL_SPRAWDZANA As Long = 3
'
' Usuwa wiersz zakresu z nagłówkami gdy w kolumnie 3 jest pusto
' Usunięte wiersze zapisuje na wszelki w dodatkowym arkuszu
' Wcześniej aplikacja sprawdza, czy są dane
' i czy użytkownik ustawił w nich komórkę aktywną
'
 
Sub WarunkoweUsuwanieWierszy()
    Dim Zakres As Range
    Dim LW As Long, W As Long
    Dim Wiersz As Range
    Dim x As Long
    Dim ArkUsuwanychWierszy As Worksheet
    Dim Naglowki As Range
 
    If NienormalnyArkusz Then Exit Sub
    If NienormalneOkno Then Exit Sub
    If BrakZakresu Then Exit Sub
 
    Set Zakres = ActiveCell.CurrentRegion
    Set Naglowki = Zakres.Rows(1)
    Set ArkUsuwanychWierszy = Sheets.Add()
    ArkUsuwanychWierszy.Name = "Skasowane" & StempelCzasowy
    Naglowki.Copy ArkUsuwanychWierszy.Range("A1")
 
    LW = Zakres.Rows.Count
 
    For W = LW To 2 Step -1
        Application.StatusBar = "Analiza wiersza " & W
 
        If Len(Zakres.Cells(W, KOL_SPRAWDZANA)) = 0 Then 'czyli gdy pusto
            x = x + 1
            Set Wiersz = Zakres.Rows(W)
            Wiersz.Copy ArkUsuwanychWierszy.Cells(x + 1, 1)
            Wiersz.Delete
        End If
    Next
    ArkUsuwanychWierszy.UsedRange.EntireColumn.AutoFit
    Application.StatusBar = False
    MsgBox "Poczatkowa liczba wierszy: " & LW & vbNewLine & _
            "Liczba wierszy usuniętych: " & x & vbNewLine & _
            "Pozostało wierszy: " & LW - x, vbInformation, WERSJA
End Sub
 
Private Function NienormalnyArkusz() As Boolean
    If ActiveSheet.Type <> xlWorksheet Then
        MsgBox "Ustaw się w arkuszu danych!", vbExclamation, WERSJA
        NienormalnyArkusz = True
    End If
End Function
 
Private Function NienormalneOkno() As Boolean
    If ActiveWindow.Type <> xlWorkbook Then
        MsgBox "Ustaw się w oknie danych!", vbExclamation, WERSJA
        NienormalneOkno = True
    End If
End Function
 
Private Function BrakZakresu() As Boolean
    If Len(ActiveCell) = 0 Then
        MsgBox "Ustaw się w niepustej komórce zakresu danych!", vbExclamation, WERSJA
        BrakZakresu = True
    End If
End Function
 
Function StempelCzasowy() As String
    StempelCzasowy = Format(Now(), "_yyyymmdd_hhmmss")
End Function

Liczba dni w miesiącu

Kategorie: Edytor VBA,Office VBA,Uniwersalne VBA — Dariusz Kolasa o 14:28, 6 Mar 2012

Mała rzecz a cieszy :) Jeszcze jedno zastosowanie bezcennej funkcji DateSerial

Function LiczbaDniMiesiaca(Rok As Long, Miesiac As Long) As Long
    LiczbaDniMiesiaca = Day(DateSerial(Rok, Miesiac + 1, 0))
End Function

Nazwa pliku z pełnej ścieżki

Kategorie: Excel VBA,Office VBA,Uniwersalne VBA — Dariusz Kolasa o 14:35, 6 Lis 2011

Czasem potrzebujemy samej nazwy pliku a mamy w zmiennej pełną ścieżkę. Oczywiście sprawa jest prosta ale lepiej mieć pod ręką stosowną funkcję:

Function NazwaPlikuZeSciezki(Sciezka As String) As String
    Dim OstatniUkosnik As Long
    OstatniUkosnik = InStrRev(Sciezka, "\")
    NazwaPlikuZeSciezki = Mid(Sciezka, OstatniUkosnik + 1)
End Function

Jak z VBA wywołać okno dialogowe do pobrania nazwy pliku od użytkownika

Kategorie: Excel VBA,Office VBA,Uniwersalne VBA — Dariusz Kolasa o 12:39, 21 Lip 2011

Pod Excelem można to zrobić na dwa sposoby:
Korzystając z biblioteki Office (funkcja bardzo podobna do WskazFolder):

Function WskazPlik(TytulOkna As String, TytulPrzycisku As String) As String
    Dim Okno As FileDialog
    Dim Wybrane As String
    Set Okno = Application.FileDialog(msoFileDialogFilePicker)
    Okno.Title = TytulOkna
    Okno.ButtonName = TytulPrzycisku
    If Okno.Show = -1 Then
        WskazPlik = Okno.SelectedItems(1)
    End If
End Function

Lub korzystając z metody Excela:

Function WskazPlik_MetodaExcel() As String
    WskazPlik_MetodaExcel = Excel.Application.GetOpenFilename()
End Function

Pierwsza funkcja jest nieco bardziej skomplikowana ale bardziej uniwersalna, druga jest skrajnie prosta i nie wymaga niczego poza Excelem. Oczywiście obie można rozbudować o możliwość filtrowania plików…

W komentarzach znajduje się dyskusja na temat konstrukcji wiążącej With..End With

Odwieczny problem: Funkcja Slownie

Kategorie: Access VBA,Excel VBA,Uniwersalne VBA — Dariusz Kolasa o 13:38, 24 Kwi 2011

Jak na razie to największy kawałek kodu na tej stronie. Funkcja Slownie, czyli zamieniająca kwotę na jej słowny odpowiednik nie jest dostępna w Excelu ani w żadnej innej aplikacji Microsoft Office (o ile mi wiadomo).

I tu korekta (jak sądzę). W komentarzu pod tym artykułem znajduje się funkcja działająca w SQL Server Reporting Services. Komentarz autorstwa Pana Adama.

Oczywiście w Sieci można znaleźć wiele przykładów jej implementacji ale cóż warta byłaby strona o VBA, gdyby jej tu nie można było znaleźć. Wszelkie wytknięte błędy i konstruktywne uwagi krytyczne będą mile widziane (dwa błędy już zostały wykryte i poprawione). Funkcja korzysta z dwóch pomocniczych funkcji prywatnych, bez których nie będzie działać. Oto kod:

 
Option Explicit
 
Function Slownie(Kwota As Variant) As String
   '==================================
    ' UWAGA! Funkcja wymaga obu funkcji
    ' prywatnych zamieszczonych poniżej
    '==================================
 
    Const WERSJA As String = _
        "Funkcja Słownie v.1.02 (Akademia-VBA.pl)"
 
    Dim Opis(19) As String
    Dim DziesOpis(2 To 10) As String
    Dim SetOpis(1 To 9) As String
 
    Dim Zlotowki As String
    Dim Grosze As String
 
    Dim TrojkaZl As String
    Dim TrojkaTys As String
    Dim TrojkaMln As String
 
    Dim wynikGrosze As String
    Dim wynikZlote As String
    Dim Ujemna As Boolean
 
    On Error GoTo Obsluga
 
    'sprawdzenie czy puste
    If IsNull(Kwota) Or IsEmpty(Kwota) Then
        Slownie = "# Brak kwoty!"
        Exit Function
    End If
 
    'sprawdzenie czy liczba
    If Not IsNumeric(Kwota) Then
        Slownie = "# Nieprawidłowy typ wartości!"
        Exit Function
    End If
 
    'gdy ujemna
    If Kwota < 0 Then
        Ujemna = True
        Kwota = -Kwota
    End If
 
    'konwersja na stringi
    Zlotowki = CStr(Int(Kwota))
    Grosze = CStr(Kwota - Int(Kwota))
 
    'sprawdzenie, czy nie za duża, max 99 mln
    If Len(Zlotowki) > 9 Then
        Slownie = "# Kwota za duża, max 999 mln!"
        Exit Function
    End If
 
    'ewentualne zaokrąglenie do 2 msc po przecinku
    'tu drobna poprawka stąd wersja 1.01
    'było ...= CStr(Round(CDbl(Grosze) * 100, 2))
    If Len(Grosze) > 2 Then
        Grosze = CStr(Round(CDbl(Grosze), 2) * 100)
    End If
 
    'kod zasadniczy
    '==============
    Select Case Len(Zlotowki)
    Case 1 To 3
        wynikZlote = Trojka(Zlotowki) & _
            OpisRzeduWielkosci(CLng(Zlotowki), "zł", False)
    Case 4 To 6
        TrojkaZl = Right(Zlotowki, 3)
        TrojkaTys = Left(Zlotowki, Len(Zlotowki) - 3)
        wynikZlote = Trojka(TrojkaTys) & _
            OpisRzeduWielkosci(CLng(TrojkaTys), "tys", True) _
            & " " & Trojka(TrojkaZl) & _
            OpisRzeduWielkosci(CLng(TrojkaZl), "zł", True)
    Case 7 To 9
        TrojkaZl = Right(Zlotowki, 3)
        TrojkaTys = Mid(Zlotowki, Len(Zlotowki) - 5, 3)
        TrojkaMln = Left(Zlotowki, Len(Zlotowki) - 6)
        wynikZlote = Trojka(TrojkaMln) & _
            OpisRzeduWielkosci(CLng(TrojkaMln), "mln", True) _
            & " " & Trojka(TrojkaTys) & _
            OpisRzeduWielkosci(CLng(TrojkaTys), "tys", True) _
            & " " & Trojka(TrojkaZl) & _
            OpisRzeduWielkosci(CLng(TrojkaZl), "zł", True)
    End Select
 
    wynikGrosze = Trojka(Grosze) & _
        OpisRzeduWielkosci(CLng(Grosze), "gr", False)
 
    If wynikGrosze = "" Then wynikGrosze = "zero groszy"
 
    Slownie = IIf(Ujemna, "minus ", "") & _
        Trim(wynikZlote & " " & wynikGrosze)
 
    Exit Function
Obsluga:
    MsgBox Err & " - " & Err.Description, vbCritical, WERSJA
End Function
 
Private Function OpisRzeduWielkosci( _
        Liczba As Long, RzadWielkosci As String, _
        WiekszeTysiac As Boolean) As String
 
    Dim JestZero As Boolean
    Dim DwieOstatnie As Long
    Dim Ostatnia As Long
 
    If Liczba = 0 Then
        If WiekszeTysiac Then
            If RzadWielkosci = "zł" Then
                OpisRzeduWielkosci = "złotych"
            End If
        Else
            OpisRzeduWielkosci = ""
        End If
        Exit Function
    End If
 
    DwieOstatnie = CLng(Right(CStr(Liczba), 2))
    Ostatnia = CLng(Right(CStr(Liczba), 1))
 
    Select Case RzadWielkosci
    Case "gr"
        Select Case DwieOstatnie
        Case 0, 5 To 19
            OpisRzeduWielkosci = " groszy"
        Case 1
            OpisRzeduWielkosci = " grosz"
        Case 2 To 4
            OpisRzeduWielkosci = " grosze"
        Case Is > 19
            Select Case Ostatnia
            Case 0, 1, Is > 4
                OpisRzeduWielkosci = " groszy"
            Case 2 To 4
                OpisRzeduWielkosci = " grosze"
            End Select
        End Select
    Case "zł"
        Select Case DwieOstatnie
        Case 0, 5 To 19
            OpisRzeduWielkosci = " złotych"
        Case 1
            OpisRzeduWielkosci = " złoty"
        Case 2 To 4
            OpisRzeduWielkosci = " złote"
        Case Is > 19
            Select Case Ostatnia
            Case 0, 1, Is > 4
                OpisRzeduWielkosci = " złotych"
            Case 2 To 4
                OpisRzeduWielkosci = " złote"
            End Select
        End Select
    Case "tys"
        Select Case DwieOstatnie
        Case 0, 5 To 19
            OpisRzeduWielkosci = " tysięcy"
        Case 1
            OpisRzeduWielkosci = " tysiąc"
        Case 2 To 4
            OpisRzeduWielkosci = " tysiące"
        Case Is > 19
            Select Case Ostatnia
            Case 0, 1, Is > 4
                OpisRzeduWielkosci = " tysięcy"
            Case 2 To 4
                OpisRzeduWielkosci = " tysiące"
            End Select
        End Select
    Case "mln"
        Select Case DwieOstatnie
        Case 0, 5 To 19
            OpisRzeduWielkosci = " milionów"
        Case 1
            OpisRzeduWielkosci = " milion"
        Case 2 To 4
            OpisRzeduWielkosci = " miliony"
        Case Is > 19
            Select Case Ostatnia
            Case 0, 1, Is > 4
                OpisRzeduWielkosci = " milionów"
            Case 2 To 4
                OpisRzeduWielkosci = " miliony"
            End Select
        End Select
    End Select
End Function
 
Private Function Trojka(strLiczba As String) As String
    Dim lngLiczba As Long
    Dim lngOstatnia As Long
    Dim lngDwieOstatnie As Long
 
    Dim Opis(19) As String
    Dim DziesOpis(10) As String
    Dim SetOpis(9) As String
 
    If CLng(strLiczba) = 0 Then
        Trojka = ""
        Exit Function
    End If
 
    Opis(0) = "zero"
    Opis(1) = "jeden"
    Opis(2) = "dwa"
    Opis(3) = "trzy"
    Opis(4) = "cztery"
    Opis(5) = "pięć"
    Opis(6) = "sześć"
    Opis(7) = "siedem"
    Opis(8) = "osiem"
    Opis(9) = "dziewięć"
    Opis(10) = "dziesięć"
    Opis(11) = "jedenaście"
    Opis(12) = "dwanaście"
    Opis(13) = "trzynaście"
    Opis(14) = "czternaście"
    Opis(15) = "piętnaście"
    Opis(16) = "szesnaście"
    Opis(17) = "siedemnaście"
    Opis(18) = "osiemnaście"
    Opis(19) = "dziewiętnaście"
 
    DziesOpis(0) = "zero"
    DziesOpis(1) = "dziesięć"
    DziesOpis(2) = "dwadzieścia"
    DziesOpis(3) = "trzydzieści"
    DziesOpis(4) = "czterdzieści"
    DziesOpis(5) = "pięćdziesiąt"
    DziesOpis(6) = "sześćdziesiąt"
    DziesOpis(7) = "siedemdziesiąt"
    DziesOpis(8) = "osiemdziesiąt"
    DziesOpis(9) = "dziewięćdziesiąt"
 
    SetOpis(0) = "zero"
    SetOpis(1) = "sto"
    SetOpis(2) = "dwieście"
    SetOpis(3) = "trzysta"
    SetOpis(4) = "czterysta"
    SetOpis(5) = "pięćset"
    SetOpis(6) = "sześćset"
    SetOpis(7) = "siedemset"
    SetOpis(8) = "osiemset"
    SetOpis(9) = "dziewięćset"
 
    lngLiczba = CLng(strLiczba)
 
    'tu policzymy ostatnią
    lngOstatnia = CLng(Right(strLiczba, 1))
 
    Select Case lngLiczba
    Case Is < 20
        Trojka = Opis(lngLiczba)
    Case Is < 100
        If lngLiczba Mod 10 = 0 Then
            Trojka = DziesOpis(lngLiczba / 10)
        Else
            Trojka = DziesOpis((lngLiczba - lngOstatnia) / 10) _
                & " " & Opis(lngOstatnia)
        End If
    Case Else 'trzycyfrowa
        If lngLiczba Mod 100 = 0 Then
            Trojka = SetOpis(lngLiczba / 100)
        Else
            'tu policzymy dwie ostatnie
            lngDwieOstatnie = CLng(Right(strLiczba, 2))
 
            If lngLiczba Mod 10 = 0 Then
                Trojka = SetOpis((lngLiczba - lngDwieOstatnie) / 100) _
                    & " " & DziesOpis(lngDwieOstatnie / 10)
            Else
                If lngDwieOstatnie < 20 Then
                    Trojka = SetOpis((lngLiczba - lngDwieOstatnie) / 100) _
                        & " " & Opis(lngDwieOstatnie)
                Else
                    Trojka = SetOpis((lngLiczba - lngDwieOstatnie) / 100) _
                        & " " & DziesOpis((lngDwieOstatnie - lngOstatnia) / 10) _
                        & " " & Opis(lngOstatnia)
                End If
            End If
        End If
    End Select
End Function

Odczyt dostępnej rozdzielczości ekranu z poziomu VBA

Kategorie: Uniwersalne VBA — Dariusz Kolasa o 18:10, 9 Sty 2011

W celu dynamicznego dostosowania własnej aplikacji do rozdzielczości ekranu musimy tą rozdzielczość jakoś odczytać. Fajnie by było jeszcze wiedzieć, czy cały ekran jest dla nas dostępny (trzeba uwzględnić np pasek zadań). Można się tego dowiedzieć używając funkcji Windows GetSystemMetrics:

Private Declare Function GetSystemMetrics _
    Lib "user32.dll" (ByVal nIndex As Long) As Long
'--
 
Sub RozdzielczoscEkranu()
 
    'rozdzielczość nominalna
    Const POZIOMA_NOMINALNA = 0
    Const PIONOWA_NOMINALNA = 1
 
    'rozdzielczość z odliczeniem
    'paska zadań
    Const POZIOMA_DOSTEPNA = 16
    Const PIONOWA_DOSTEPNA = 17
 
    Debug.Print "POZIOMA_NOMINALNA: " & _
        GetSystemMetrics(POZIOMA_NOMINALNA)
    Debug.Print "PIONOWA_NOMINALNA: " & _
        GetSystemMetrics(PIONOWA_NOMINALNA)
    Debug.Print "POZIOMA_DOSTEPNA: " & _
        GetSystemMetrics(POZIOMA_DOSTEPNA)
    Debug.Print "PIONOWA_DOSTEPNA: " & _
        GetSystemMetrics(PIONOWA_DOSTEPNA)
 
End Sub

Sprawdzenie, czy użytkownik ustawił komórkę aktywną w zakresie danych

Kategorie: Excel VBA,Uniwersalne VBA — Dariusz Kolasa o 19:50, 3 Gru 2010

Często występującym problemem jest próba uruchomienia kodu wymagającego zakresu danych, w czasie gdy użytkownik:

  • nie ustawił się w zakresie danych (stoi w pustej komórce poza zakresem)
  • nie uaktywnił właściwego typu arkusza (np stoi w arkuszu typu wykres)
  • nie uaktywnił właściwego typu okna (np stoi na oknie wykresu osadzonego w arkuszu)

Tu z pomocą mogą przyjść nam 3 sprawdzające to funkcje logiczne:

Option Explicit
Public Const WERSJA = "Wykresy VBA v.0.1 (Akademia-VBA.pl)"
 
Private Function NienormalnyArkusz() As Boolean
    If ActiveSheet.Type <> xlWorksheet Then
        MsgBox "Ustaw się w arkuszu danych!", vbExclamation, WERSJA
        NienormalnyArkusz = True
    End If
End Function
 
Private Function NienormalneOkno() As Boolean
    If ActiveWindow.Type <> xlWorkbook Then
        MsgBox "Ustaw się w oknie danych!", vbExclamation, WERSJA
        NienormalneOkno = True
    End If
End Function
 
Private Function BrakZakresu() As Boolean
    If Len(ActiveCell) = 0 Then
        MsgBox "Ustaw się w niepustej komórce zakresu danych!", vbExclamation, WERSJA
        BrakZakresu = True
    End If
End Function

Takie funkcje bardzo upraszczają kod procedury głównej, w naszym przypadku uruchamiającej formularz generujący wykresy. Powinny być raczej prywatne, ponieważ nie są zbyt przydatne jako funkcje arkuszowe

Sub UruchomFormularz()
    If NienormalnyArkusz Then Exit Sub
    If NienormalneOkno Then Exit Sub
    If BrakZakresu Then Exit Sub
    fmWykresy.Show
End Sub
Wcześniejsze wpisy »